e-Monki.pl    


11 grudnia o godz. 13 Biblioteka Publiczna w Mońkach zaprasza na wyjazd na spektakl 3 x M Czytaj
18 grudnia o godz. 13 Burmistrz Moniek oraz Dyrektor MOPS w Mońkach zapraszają na Wigilię dla osób samotnych Czytaj
Ogłoszenia parafialne Parafii Św. Brata Alberta Chmielowskiego Czytaj
Program wycieczki do Warszawy w dniu 7 XII 2019 r. (sobota) Czytaj
Termin pobierania krwi w 2019 roku Czytaj
V Memoriał Ireneusza Kapusty - Mistrzostwa Województwa Podlaskiego w siatkarskich czwórkach mieszanych Czytaj

Użytkowników online: 13     Solenizanci: Maria, Wirginia, Wirgiliusz








Wydarzenia sportowe

sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki

Wideo z odbywających się imprez i wydarzeń

  • Złote Gody - 50 lat pożycia małżeńskiego w MOK   
  • Młody łoś na prywatnej posesji w Mońkach   
  • Ślubowanie klas pierwszych w SP nr 2 w Mońkach   
  • Promocja albumu dziedzictwa lokalnego - Podlasiaczki   
  • Promocja albumu dziedzictwa lokalnego - p. Bajkowska   
  • Dzień Niepodległości - Bogdan Bieliński - rys historyczny   
  • Dzień Niepodległości - Starosta Moniecki Błażej Buńkowski   
  • Dzień Niepodległości - Wicewojewoda Podl. Jan Zabielski   
  • IV liga seniorów: LKS Promień Mońki - MOSP Białystok  
  • Przegląd Pieśni Patriotycznej - Natalia Popławska   
  • Przegląd Pieśni Patriotycznej - Maya Zyskowska   
  • Przegląd Pieśni Patriotycznej - Lena Bruszkiewicz   
  • Dzień Wszystkich Świętych - cmentarz w Mońkach   
  • Dance The World 2 w ZSOiZ w Mońkach - starsi   
  • Dance The World 2 w ZSOiZ w Mońkach - młodsi   
  • Dzień Seniora 2019 - hymn seniora   
  • SP nr 1 Dzień Patrona - montaż słowno-muzyczny   
  • SP nr 1 Dzień Patrona - "Jedynka najlepsza jest"   

POWIAT MONIECKI WE WCZESNYM ŚREDNIOWIECZU

Powiat moniecki we wczesnym średniowieczu

Historia badań archeologicznych regionu Podlasia jest bogata. Jednak powiat moniecki w przeciwieństwie do ziem w innych częściach regionu w dalszym ciągu pozostaje terenem nie zbadanym. Do nielicznych należą ślady cmentarzysk odkryte przed wielu laty w Zabielu i Zastoczu. W pobliskiej Kalinówce odnaleziono w czasach zaborów siekierki z brązu, pochodzące z wczesnej epoki żelaza, czyli około VI-VII wieku przed naszą erą.

Obydwa znaleziska są dosyć odległe w czasie, a jeżeli chodzi o znalezisko w Kalinówce dokonano go nie w skutek badań archeologicznych a przypadkowego odkrycia. Do dzisiaj pomimo prób nie odnaleziono śladów średniowiecznych grodzisk w Goniądzu i Dolistowie.

Wydawałoby się że na tym terenie w epoce średniowiecza nie działo się zbyt wiele. Wiemy że ziemie położone na pograniczu Litwy, Rusi, Mazowsza, Prusów i Jaćwingów były często plądrowane i w pewnym okresie wyludniły się całkowicie. Badania ostatnich lat jednak pokazały że około tysiąc lat temu w pobliżu Moniek istniały co najmniej dwie osady pamiętające czasy wczesnego średniowiecza.

Przed kilkoma laty archeolodzy rozpoczęli badania wzgórza, które znajduje się w pobliżu wsi Krzeczkowo. Podstawę do badań dały zdjęcia fotografika Wiktora Wołkowa wykonane z samolotu bynajmniej nie celach naukowych, tylko artystycznych. Grupą archeologów kierowała Małgorzata Karczewska. Oprócz śladów dworu plebana goniądzkiego z XVIw. odnaleziono ostrogę żelazną której wiek badacze określili na co najmniej X.

Istnienie średniowiecznego grodu w Krzeczkowie potwierdziły badania archeologów z Uniwersytetu Łódzkiego wykonane latem 2003 roku. Wiadomo że gród był otoczony fosami szerokości 5 m i głębokości 2,5 m. Gród prawdopodobnie został zniszczony a na jego miejscu w XV w powstały zabudowania plebanii goniądzkiej. Naukowcy obiecali że wrócą do Krzeczkowa aby do końca wyjaśnić tajemnice wzgórza leżącego kilka kilometrów od Moniek.

Po drugiej stronie siedziby powiatu w pobliskim Niewiarowie możemy odnaleźć niemal już zapomniane ślady grodziska. Wały z ziemi wznoszą się ponad teren od 3 do 8 metrów i mają kształt pierścienia. Średnica grodu wynosi około 25m. Badania w Niewiarowie prowadzono kilkakrotnie. Przeprowadzone w 1968roku pozwoliły datować je na XII-XIV wiek. Jeszcze starsza są ślady osady położonej obok. Nieopodal znajdowało się cmentarzysko które pani profesor Maria Miśkiewicz określiła jako wczesnośredniowieczne. Ostatni raz badano niewiarowskie wzgórze w 1984r. kiedy w wale znaleziono półziemiankę pochodzącą z okresu wcześniejszego niż usypany gródek. Te wszystkie badania dowiodły że Niemiarowo przed wiekami było na tych terenach ważnym miejscem na drodze prowadzącej z Wizny do Goniądza a dalej do Grodna.

Ślady osadnictwa średniowiecznego na ziemiach obecnego powiatu monieckiego nie są zbyt liczne. Miejmy jednak nadzieję że pomimo trudności z jakimi spotyka się dzisiejsza nauka będą kontynuowane.

Wojciech Smółko

fragment wałów grodziska w Niewiarowie
fragment wałów grodziska w Niewiarowie
fragment wałów grodziska w Niewiarowie

logo
2003-2019 © Copyright by e-Monki.pl
Wykorzystanie zdjęć publikowanych w portalu www.e-Monki.pl wymaga zgody redakcji portalu!